14 Majör Alerjen Listesi 2026 | Yönetmelik Rehberi

2026 Şeffaf Menü yönetmeliği, AB EFSA listesindeki 14 majör alerjen maddenin her ürün için beyan edilmesini zorunlu kılıyor. Aşağıda tam liste, her alerjenin tipik ve gizli kaynakları ile ürün etiketinde nasıl görünmesi gerektiği yer alıyor.

Hızlı Özet: Gluten, Süt, Yumurta, Soya, Yer Fıstığı, Sert Kabuklu Yemişler, Balık, Kabuklu Deniz Ürünleri, Yumuşakçalar, Susam, Hardal, Kereviz, Lupin, Sülfitler — toplam 14 kategori. Her ürünün detay ekranında ilgili ikon/etiket görünmelidir.

Gluten (Buğday & türevleri)

Buğday, çavdar, arpa, yulaf ve bunları içeren tüm ürünler.

Gizli kaynaklar: Ekmek, makarna, bulgur, bira, soya sosu, panelenmiş ürünler, hazır çorbalar.

Risk: Çölyak hastalarında ince bağırsak hasarı; glüten hassasiyetinde şiddetli reaksiyon.

Süt ve laktoz

İnek, koyun, keçi sütü ve süt bazlı tüm türevler.

Gizli kaynaklar: Peynir, tereyağı, yoğurt, krema, dondurma, kazein/whey içeren protein tozları, bazı sos ve marinatlar.

Risk: Laktoz intoleransında sindirim sorunları; süt proteini alerjisinde anafilaksi riski.

Yumurta

Tavuk yumurtası ve tüm formları.

Gizli kaynaklar: Mayonez, hamur işleri, meringue, bazı makarna türleri, panele, glaze.

Risk: Çocuklarda yaygın; ödem, kaşıntı ve ciddi vakalarda solunum güçlüğü.

Soya

Soya fasulyesi ve tüm türevleri.

Gizli kaynaklar: Soya sosu, tofu, tempeh, edamame, bitkisel yağlar (bazıları), vegan et alternatifleri, lesitin (E322).

Risk: Genellikle hafif; ancak çapraz reaksiyonla ciddileşebilir.

Yer fıstığı (Fıstık)

Yer fıstığı ve içerdiği tüm ürünler — sert kabuklu yemişlerden AYRI kategori.

Gizli kaynaklar: Yer fıstığı ezmesi, bazı Asya ve Afrika sosları, satay, granola, çikolatalı ürünler.

Risk: En yüksek ölümcül anafilaksi riski taşıyan alerjen. İz miktar bile tetikleyebilir.

Sert kabuklu yemişler

Badem, ceviz, fındık, kaju, Antep fıstığı, macadamia, brezilya fıstığı, çam fıstığı, hindistan cevizi.

Gizli kaynaklar: Pesto, baklava, künefe, muhallebi, pralin, bazı ekmekler, aroma yağları.

Risk: Anafilaksi riski yüksek; her yemiş ayrı ayrı belirtilmeli.

Balık

Tüm balık türleri ve içeren ürünler.

Gizli kaynaklar: Hamsi (worcestershire sos), balık sosu (Asya mutfağı), sezar sos, bazı takviyeler (omega-3).

Risk: Anafilaksi; balık türlerine göre çapraz reaksiyon riski.

Kabuklu deniz ürünleri (Crustacea)

Karides, ıstakoz, yengeç, langusta.

Gizli kaynaklar: Deniz ürünleri karışımları, çorbalar, paella, sushi rulo dış katmanları.

Risk: Anafilaksi riski çok yüksek; buhar/aerosolle bile tetiklenebilir.

Yumuşakçalar (Mollusca)

Midye, kalamar, ahtapot, istiridye, salyangoz.

Gizli kaynaklar: Deniz ürünleri karışımları, bazı Akdeniz salataları, paella.

Risk: Kabukluya benzer ancak farklı bir alerjen; çapraz reaksiyon yaygın.

Susam

Susam tohumları ve türevleri.

Gizli kaynaklar: Tahin, humus, susamlı simit, gomashio, bazı granolalar, susam yağı.

Risk: Türkiye'de yaygın; anafilaksi riski taşır.

Hardal

Hardal tohumu, yaprağı ve tüm türevleri.

Gizli kaynaklar: Hardal sosu, mayonez karışımları, bazı marine karışımları, curry karışımları, salatalık turşusu.

Risk: Genellikle hafif; ancak çocuklarda ciddileşebilir.

Kereviz

Kereviz kökü, sapı, yaprağı ve tohumu.

Gizli kaynaklar: Sebze çorbaları, salatalar, kereviz tuzu, bazı sos karışımları, hazır et suları.

Risk: Nadiren ciddi; ancak yönetmelikte AB uyumu için zorunlu.

Lupin (Acı Bakla)

Lupin unu, tohumu.

Gizli kaynaklar: Bazı unlar (Akdeniz), glütensiz ekmek, vegan et ikameleri, protein tozları.

Risk: Yer fıstığına çapraz reaksiyon; Türkiye'de nadir ama AB uyumu için zorunlu.

Sülfitler (>10 mg/kg)

SO₂ ve sülfit tuzları (E220-E228).

Gizli kaynaklar: Şarap, bira, kuru meyveler, işlenmiş etler, sirkeler, hazır patates ürünleri, meyve suları.

Risk: Astım hastalarında bronkospazm; alerjik reaksiyon değil, tetikleyici.

Menüde alerjen beyanı nasıl olmalı?

Yönetmelik her ürünün açıklamasında alerjen bilgisinin net şekilde okunabilir olmasını gerektiriyor. Kabul edilen gösterim biçimleri şunlar:

İkon + kısaltma (örn. 🥛 Süt, 🌾 Gluten) — hem hızlı taranır hem uluslararası anlaşılırdır.
Metin listesi — "İçerir: gluten, süt, yumurta" biçimi; küçük menülerde tercih edilir.
Alerjen filtresi — QR menüde kullanıcı kendi alerjenini seçince ilgili ürünler otomatik gizlenir (önerilen).

MenuMan alerjen yönetimi

MenuMan bu 14 alerjeni her ürün için toggle olarak tutar. Kağıt menünüzün fotoğrafını yüklediğinizde AI her ürün için olası alerjenleri otomatik işaretler, şef onayıyla yayına alır. Menü değişikliğinde tek yerden güncellersiniz, hem QR hem PDF hem panel eş zamanlı yenilenir.

Alerjen bilgisi hakkında ayrıntı için alerjen maddeler ve sağlık etkileri rehberimize göz atabilir, uygulamayı denemek için panele giriş yapabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

2026 yönetmeliğinde kaç alerjen madde beyan edilmek zorunda?

14 majör alerjen — AB EFSA listesiyle uyumlu — her ürün için beyan edilmelidir. Bunlar gluten, süt, yumurta, soya, yer fıstığı, sert kabuklu yemişler, balık, kabuklu deniz ürünleri, yumuşakçalar, susam, hardal, kereviz, lupin ve sülfitlerdir.

Alerjenler menüde nasıl gösterilmeli?

Her ürünün açıklamasında alerjen ikonları veya net metin etiketleriyle görünmelidir. QR menülerde bir 'alerjen filtresi' sunmak zorunlu değildir ancak yönetmelikte önerilen iyi uygulamadır.

Sadece kağıt menüde beyan etsem yeterli mi?

Hayır. 2026 Şeffaf Menü yönetmeliği kağıt + dijital (QR) beyanın her ikisini de zorunlu kılıyor. QR menü, alerjen bilgilerini her zaman güncel tutmayı ve doğrulanabilir olmayı garanti ettiği için tercih edilen kanaldır.

Yer fıstığı ve sert kabuklu yemişler aynı kategori mi?

Hayır — yer fıstığı botanik olarak baklagildir ve ayrı bir alerjen kategorisidir. Sert kabuklu yemişler (badem, fındık, ceviz vb.) ayrı bir grup olarak beyan edilir.

Sülfit içeren şarabı menüde nasıl işaretlerim?

10 mg/kg üzeri SO₂ içeren tüm ürünler (şarap, bira, kuru meyve, işlenmiş et) 'sülfit içerir' etiketi taşımalıdır. QR menüde bu, sülfit ikonuyla ürün detayında gösterilmelidir.

Alerjen listemi menü değişikliğinde nasıl güncel tutarım?

MenuMan'da her ürün için 14 alerjeni toggle olarak tutuyoruz; fotoğraf yükledikçe AI otomatik alerjen tahmini yapar, şef onay verir, QR menüye anında yansır.

14 Majör Alerjen Listesi — 2026 Şeffaf Menü Yönetmeliği